Tutuklu ve hükümlü çocuklarla mektup arkadaþlýðý ve gönüllü ziyaretçi projesi
(Temmuz 2005 – Temmuz 2006)
(Dünya Bankasý 2005 yaratýcý fikirler yarýþmasý finalisti)

PROJE RAPORU

 

HAZIRLIK ÇALISMALARI:

 

•  Adalet Bakanligi Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlügü ile isbirligi yapilarak projenin yürütülmesi ile ilgili kurallar ve yöntem belirlendi.

•  Projenin Yönetim Kurulu üyesi Nevin Öktem ve Sosyolog Selin Berghan tarafindan yönetilmesine karar verildi.

•  Proje danismani olarak Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü ögretim görevlisi Sait Uluç'la çalisma karari alindi.

•  Üyelerimiz ve üniversite gençlerine duyuru yapilarak projede görev alacak kisiler belirlendi.

•  1-2 Ekim 2005 tarihlerinde gönüllü ve üye katilimcilar için egitim toplantisi düzenlendi. Bu çalismada Av.Orhan Simsek, Doç. Dr. Orhan Derman, Mehmet Öcal ve Av. Eylem Ümit konusmaci olarak görev aldi.

•  Gönüllü ziyaretçi ve mektup arkadasligi projelerini gençlere tanitmak üzere birer mektup hazirlandi.

•  3 Aralik 2005'te egitim toplantisi tekrar edildi. Bu çalismada Av. Filiz Berker, Dr. Sait Uluç, Ugur Temel Yavuz Can konusmaci olarak görev aldi.

•  11 ve 17 Ekim 2005 tarihlerinde Keçiören Egitim evi ziyaret edildi, 11 Ekimde idareciler ve 17 Ekimde gençlerle konusularak proje tanitildi, mektuplar gençlere verildi. Istekli gençlerin kullanmasi için hazirlanan pullu zarflar idareye teslim edildi. 23 Ekim 2005 Pazar günü ziyaretlere baslanmasina karar verildi.

•  2005 ekim ayinda Elmadag tutukevi ziyaret edildi, idarecilere proje tanitildiktan sonra kogus kogus gezilerek proje tanitildi ve mektuplar gençlere verildi. Istekli gençlerin kullanmasi için hazirlanan pullu zarflar idareye teslim edildi. Ziyaretlerin 8 Kasim 2005 tarihinde baslamasina karar verildi.

•  18 Kasim 2005 tarihinde Bayrampasa tutukevi ziyaret edilerek idarecilere projenin mektup arkadasligi bölümü hakkinda bilgi verildi ve gençlere dagitilmak üzere yazilan mektup ve hazirlanan pullu zarflar birakildi.

 

UYGULAMA ÇALISMALARI

 

•  Proje süresince Proje danismani Psikolog Dr. Sait Uluç'un da katilimiyla mektup arkadaslari ve gönüllü ziyaretçilerle periyodik toplantilar yapilarak, fikir alis verisinde bulunuldu. Ayrica Sosyal Hizmet Uzmani Emrah Kirimsoy ve Psikolog Emel Fevzioglu'ndan destek alindi.

•  Her iki tarafin mektuplarinin dernek adresine ulastirilmasi ve fotokopisinin alinmasindan sonra diger tarafa aktarilmasi yöntemi uygulandi.

 

ELMADAG TUTUKEVI

 

•  Gönüllü ziyaretçi olarak Elmadag Tutukevini 15 günde bir ziyaret etmek üzere dernegimiz üyeleri, Serpil Aydin, Ayse Altinoklar, Betül Güler ve Vasfiye Ulutas görev aldi. Bu üyelerimiz 8.11.2005 – 15.6.2006 tarihleri arasinda toplam 12 kez Elmadag Tutukevini ziyaret ettiler. Bu süreçte toplam 27 çocuk ziyaret edildi.

 

•  Mektup arkadasligi kapsaminda 23 çocukla gönüllü üniversiteli gençlerimiz arasinda mektup arkadasligi baslatildi.

 

•  Projede çocuklara hediyeler basligi altinda yer alan çalismalarin, proje çalismasina katilsin katilmasin tüm tutuklu çocuklari kapsamasina karar verildi. Böylece kurum yönetimiyle isbirligi yapilarak koguslarda kullanilmak üzere iki masa tenisi masasi alinarak idareye teslim edildi. Ayrica yüklü miktarda kitap, birkaç kez döner yemegi ve çocuklarin kantin ihtiyaçlarini karsilamalari için harçlik temin edildi. Bireysel olarak belirlenen bazi giysi ihtiyaçlari da karsilandi.

 

KEÇIÖREN EGITIMEVI

 

•  Gönüllü ziyaretçi olarak Keçiören Egitimevini 15 günde bir ziyaret etmek üzere dernegimiz üyeleri Gülizar Özmen, Taner Zorbay ve Günseli Dönmez görev aldi. Bu üyelerimiz tarafindan 6.11.2005 – 21.5.2006 tarihleri arasinda toplam 15 ziyaret yapildi ve 22 çocuk ziyaret edildi.

 

•  Mektup arkadasligi kapsaminda 15 çocukla gönüllü üniversite ögrencileri arasinda mektup arkadasligi baslatildi.

 

•  27 Nisan 2006 tarihinde Ankaragücü takiminin bazi oyunculari gönüllümüz Taner Zorbay tarafindan kuruma getirildi ve bir toplanti yapildi. Toplantiyi takiben top ve forma hediye edildi.

 

•  Projede çocuklara hediyeler basligi altinda yer alan çalismalarin, proje çalismasina katilsin katilmasin tüm tutuklu çocuklari kapsamasina karar verildi. Böylece kurum yönetimiyle isbirligi yapilarak ziyaret günlerinde kuruma tatli, pasta gibi yiyecekler götürüldü. 60 takim iç çamasiri kurum görevlilerine teslim edildi. Bireysel olarak belirlenen bazi giysi ve kitap talepleri karsilandi.

 

BAYRAMPASA TUTUKEVI

 

•  Yalnizca mektup arkadasligi bölümünün gerçeklestirildigi Bayrampasa tutukevinden dernegimize 83 adet mektup ulasti. Bu mektuplar üniversite ögrencileri tarafindan yanitlandi.

•  Projede çocuklara hediyeler basligi altinda yer alan çalismalarin, proje çalismasina katilsin katilmasin tüm tutuklu çocuklari kapsamasina karar verildi. Böylece kurum yönetimiyle isbirligi yapilarak 450 çocugun yararlandirilmasi için 19 Mayis Gençlik bayraminda 225 kg baklava ikram edildi.

 

DEGERLENDIRME ÇALISMALARI

 

GÖNÜLLÜ ZIYARETÇI

 

•  Projemiz bir yil içinde 50 çocugun ziyaret edilmesini hedeflemekteydi. Bu süreç içinde Ankara'da toplam 49 çocuk ziyaret edildi.

•  Elmadag tutukevinde 7 çocuk 1-3 kez, 6 çocuk 4-6 kez, 5 çocuk 7-9 kez, 5 çocuk ise 10-12 kez ziyaret edildi.

•  Keçiören Egitimevinde 3 çocuk 1-3 kez, 2 çocuk 4-6 kez, 12 çocuk 7-9 kez, 1 çocuk ise 10-12 kez ziyaret edildi .

•  Çocuklar gönüllü üyelerimizle sorunlarini, sikintilarini veya sevinçlerini paylastilar. Bu süreç içinde bir kismi Gözetim Görevlisi egitimi almis üyelerimiz çocuklarin aileleriyle de iletisim kurarak, ailelerin çocuklarini ziyaret etmeleri konusunda maddi destek ve mahkeme ve tahliye sonrasi süreçlerde çocuga destek saglandi.

•  Tahliye olan kimi çocuklar dernegimiz kurulusu ÇEDAM'a yönlendirildi ve ÇEDAM'dan destek almalari saglandi.

•  Her iki kurum yönetici ve çalisanlari projeye tam destek verdiler. Elmadag tutukevinde yeni tutuklanan çocuklara kurum görevlileri tarafindan proje tanitilarak gönüllülerimiz tarafindan ziyaret edilmeleri saglandi.

•  Keçiören Egitimevi'nde yapilan çalismalarda çocuklarin açik kurumda bulunmalari dolayisiyla hem ilgi daha az oldu, hem de bize ayrilan ziyaret saatlerinde gerçeklestirilen baska etkinlikler katilimi engelledi.

•  Keçiören Egitimevinde çocuklar için saglanan belli miktarda olanaklarin (pasta, top, forma gibi) çok sayida bulunan personel dolayisiyla hedef kitlemize tam olarak ulasmasi ne yazik ki mümkün olamadi.

 

MEKTUP ARKADASLIGI

 

•  Projeye bugüne kadar yaklasik 130 genç katildi. Projenin hedefi 50 genç olmasina karsin, Bayrampasa'daki yaklasik 450 kisilik tutuklu sayisi rakamin yükselmesine neden oldu..

•  Mektuplasma adresinin dernek ofisi olarak kullanilmasi, mektuplarin her iki tarafa da ulastirilmasi sirasinda gecikmelere neden oldu, bu nedenle özellikle tutuklu gençler açisindan hayal kirikliklari yasandi.

•  Bu gençlerin yaklasik yarisi ile sadece bir kez karsilikli yazisildi. Bu sayinin bir nedeni tutukevlerindeki tahliyeler nedeniyle yazismanin devam edememesidir. Diger bir neden ise özellikle kiz arkadas beklentisi ve gençler tarafindan istenen fotograflarin gönüllülerimiz tarafindan gönderilmek istenmemesidir. Bu soruna bir çözüm olarak dernek ofisinde bir grup resmi çekilmis ve bazi gönüllülerimiz mektup arkadaslarina bu grup resmini göndermislerdir.

•  Mektuplasmalarin % 5'i karsilikli ikiser mektup düzeyindedir. Bunun nedeni de tahliyelerle açiklanabilir.

•  Mektuplasmalarin % 40'i ise 3-5 kez karsilikli yazilmistir.

•  % 5 oraninda bir grup halen yazismaya devam etmektedir.

•  Projemiz kapsaminda olmamasina karsin diger illerdeki bazi cezaevlerinden gerek çocuklar, gerekse yetiskin gençlerden mektup basvurulari yapildi. Bunlardan 18 yas alti gençlere tarafimizdan cevap verildi, yetiskinlerin mektuplari ise Hükümlü ve Hükümlü Yakinlari Yardimlasma ve Dayanisma Dernegi'ne aktarildi.

 

 

SONUÇ OLARAK

 

Projemiz sayisal olarak hedeflerine ulasmistir. Gönüllü ziyaretçi çalismasi özellikle Elmadag'da gerek gönüllülerimiz gerekse çocuklar tarafindan memnuniyetle karsilanmis ve benimsenmistir. Bu çalismanin önümüzdeki aylarda dernegimiz olanaklari ve kurumunuz izniyle sürdürülmesi planlanmaktadir.

 

Mektup arkadasligi çalismasi ise hedeflenenin üzerinde talep nedeniyle bazi gecikmelerle sürdürülmüs, bir kisim katilimci tarafindan hayal kirikliklarina neden olduysa da diger bir grup tarafindan da her seye karsin olumlu bir sekilde sürdürülmektedir.

 

 

DEGERLENDIRME ANKETI SONUÇLARI

 

Çalisma konusunda gençlerin düsüncelerini ögrenebilmek maksadiyla hazirlanan anket kurum görevlilerinin yardimiyla gençlere ulastirilmis, Bayrampasa'dan 11 ve Elmadag'dan 9 adet olmak üzere toplam 20 adet anket doldurularak geri dönmüstür. Gönüllü ziyaretçi ve mektup arkadasi için ayri ayri hazirlanan anket sonuçlari birlestirilerek degerlendirilmistir. Asagidaki degerlendirmelerde italik ile yazilan yazilar gönüllü ziyaretçi anketine, normal biçimde yazilan yazilar mektup arkadasligi anketine aittir.

 

 

  1. Bu projeden önce Öz-Ge Der (Özgürlügünden Yoksun Gençlerle Dayanisma Dernegi)'i taniyor muydunuz?

Evet XXXXXX Hayir XXXX XXXXXXXXXXXXX

 

  1. Bu projenin hangi bölümünden yararlandiniz?

 

? Gönüllü Ziyaretçim oldu. XXX X

? Mektup arkadasim oldu. XXXXXXXXXX

? Her ikisi de. XXXXXXXX

 

  1. Bu projeden önce hiç yazistiginiz arkadasiniz olmus muydu?

Bu projeden önce ziyaretçiniz var miydi?

 

? Evet, mektup arkadasim vardi. XXXXXX

? Evet, bilgisayarda sohbet ettigim arkadaslarim oldu. X

? Hayir, simdiye kadar hiç bu tür bir arkadasim olmadi. XXXXXX

? Evet ailem düzenli olarak geliyordu. X

? Evet, ailem bazen geliyordu. XXXXXX

? Hayir, ziyaretçim yoktu. XX

 

  1. Basvurduktan ne kadar sonra mektup arkadasiniz / ziyaretçiniz oldu?

Bilmiyorum XXX X

Düzenli olarak geldi. X

10-15 gün sonra X X

Bir kere X

4 sefer oldu X

1 ay XXX XXXXXX

2 ay X

3 ay X

4 ay X

 

  1. Ilk basvurdugunuzda mektup arkadasligindan / ziyaretçilerden beklentileriniz nelerdi? (Neler olmasini bekliyordunuz ve istiyordunuz)

•  Bilmiyorum XXX X

•  Bize iyi davranilmasi, ailemin yoklugunun hissedilmemesi

•  Sürekli gelmelerini istiyordum, geldiklerinde mutlu oluyordum.

•  Huzur. XX

•  Cezaevinden çikmayi istiyordum.

•  Ayakkabi pantolon ihtiyaçlarimizin giderilmesini istiyorduk. XX

•  Herhangi bir sey degil, gelmeniz yeter.

•  Mektup arkadasi oldugunu biliyordum.

•  Dogru ve dürüst bir insan olmasi ve beni her zaman desteklemesini bekliyordum. Ayni istedigim gibi oldu.

•  Pek bir düsüncem yoktur ama ilk kez bir bayanla mektuplastigim için benim için güzel bir duyguydu, o bana artik mektup yazmiyor.

•  Bize moral vermeleri, dertlerimizi paylasmak ve benzeri konular. XX

 

•  Öncelikle tutukevinde olan mahkumu sevindirecek sözler bekliyordum, o sözler de geldi.

•  Önce resim, sonra kendini tanitmasi ve sonra da mektuplasmak istiyordum, ama bana resim yollamadi ben de mektubu kestim.

•  Kendini tanitmasi

•  Iyi bir arkadas olmasini, benimle dert ortagi olmasini ve daha çok içine kapali degil de disari yansiyan bir mektup arkadasim olsun istiyordum.

•  Sikintilarimi ilgilendigim seylerden birinin bilmesini istiyordum.

 

 

  1. Bu beklentiler ne kadar gerçeklesti? (size uygun olan sayiyi daire içine alin)

 

0

1

2

3

4

Hiç gerçeklesmedi

X

XX

 

 

XXXX

X

Kismen gerçeklesti

X

XXXXXX

 

Tamamen gerçeklesti

XXXXX

XX

 

  1. Mektup arkadasinin/ziyaretçinizin cinsiyeti sizin için önemlimiydi?

 

? Evet, erkek olmasini istiyordum.

? Evet, kiz olmasini istiyordum. XX XX

? Hayir, cinsiyetini hiç önemsememistim. XXXXXXXX XXXXXXXXXX

 

  1. Mektup arkadasinizin/ziyaretçinizin cinsiyeti nedir?

 

? erkek X X

? kiz XXXXXXXXXX XXXXXXXXX

 

  1. Mektup arkadasinizin /ziyaretçinizin cinsiyetinin yazmak konusunda olumlu ya da olumsuz bir etkisi oldu mu?

 

? Hayir, hiçbir etkisi olmadi. XXXXXXXX XXXXXX

? Olumlu etkiledi, çünkü … Olumlu etkiledi.

Kendime yakin buldum.

Ailemizin yoklugunu hissettirmediniz .

Içime attigim seyleri ona anlattim.

Ilk kez bir bayanla mektuplasiyordum.

Bayan ve erkek olmasi

Bayan olmasiydi.

Kizla mektuplasiyordum.

? Olumsuz etkiledi, çünkü…………………………………………………………………

 

  1. Bir mektup arkadasina sahip olmanin size herhangi bir faydasi oldu mu?

 

? Evet XXXXXXXXXX

? Hayir XX

 

 

  1. Eger cevabiniz evet'se. Bir mektup arkadasinizin olmasindan ne gibi yararlarini gördünüz?

 

•  Faydasi yok

•  Bana psikolojikman çok yardimi oldu tesekkürler.

•  Öncelikle insanin cezaevinde tek istegi bir kuru mektup ve içinden gelerek yazdigin zaman hem moralman hem de belki de baskalarina söyleyemediklerini ona rahat bir sekilde anlatirsin.

•  Öncelikle bana göndermis oldugu ufak degeri büyük hediyelerle beni çok sevindirdi, çünkü öyle bir sey ilk kez cezaevinde yasiyorum, hediye daha önce almamistim.

•  Benimle derdini ve mahkumun günleri geçsin diye.

•  Bir mektup arkadasim oldu.

•  Sadece beni rahatlatti.

•  Onunla mektuplasir ve zaman geçiririm.

•  Beni teselli etti benle dertleri paylasti ve tabi ben de onla paylastim derdimi. Çok güzel muhabbet sohbet ettik.

•  Bu dört duvar arasinda insan bir görüs bir de mektup bekliyor. Bir mektup burada bir hayat demektir. Çok güzel bir duygu bu.

 

•  Ziyaretçinizin yasi sizin için önemli miydi?

 

? Evet yasitim olmasini istiyordum. XX

? Evet benden büyük olmasini istiyordum. X

? Hayir yasini hiç önemsememistim. XXXXXXX

 

•  Ziyaretçinizin yasinin olumlu ya da olumsuz bir etkisi oldu mu?

 

? Hayir hiçbir etkisi olmadi. XXXXXXXXX

? Olumlu etkiledi çünkü ..

? Olumsuz etkiledi çünkü…

 

12 . Bir ziyaretçiye sahip olmanin size herhangi bir faydasi oldu mu?

 

? Evet XXXXXXXX

? Hayir XX

13 . Eger cevabiniz evet'se. Bir ziyaretçinizin olmasindan ne gibi yararlarini gördünüz?

 

•  Bilmiyorum. XX

•  Dosyam hakkinda bilgiler edindim, aile yoklugu çekmedim, zaman geçmesi için kitap getirdiler, çok faydali oldu.

•  Kendimizi yalniz hissetmedik, hayata bakisimiz degisti ve ziyaretten sonra hayata olumlu baktik.

•  Geldiklerinde her zaman bir istegin var mi diye soruyorlardi, istegimi söylüyordum, geliyordu.

•  Mutlu oldum, sevindim, sevdigim insanin yüzünü görmek istedim.

•  Ben sizin çok yararinizi gördüm, benim de görüs günü bir ziyaretçim oldu, bu ufak bir örnek tesekkür ederim.

•  Beni mutlu ettiniz tesekkürler.

•  Beni mutlu ettiniz sagolun.

 

  1. Mektuplasiyor olmaktan / ziyaretçiniz olmasindan ne kadar memnunsunuz? (size uygun olan sayiyi daire içine alin)

 

0

1

2

3

4

Hiç memnun degilim

 

Biraz

Orta

 

X

X

Memnunum

 

X

X

Çok memnunum

XXXXXXXX

XXXXXXXXXX

 

  1. Mektup arkadasinizla yazismaya / ziyaret edilmeye devam etmek istiyor musunuz?

 

? Evet XXXXXXXXX XXXXXXXXXXXX

? Hayir

 

 

  1. Mektup arkadasligini/gönüllü ziyaretçileri diger arkadaslariniza tavsiye ettiniz mi? Eder misiniz?

 

? Evet XXXXXXXXX XXXXXXXXXXX

? Hayir X

 

 

 

  1. Böyle bir çalismanin ne amaçla yapildigini düsünüyorsunuz?

•  Yoksul çocuklara yani bize yardim amaçli

•  Düsünüyorum ve görüsü gelmeyen arkadaslarimla konusuyorum onlar da bana katiliyor ve çok güzel diyorlar.

•  Özgürlügünden yoksun olan bizler için bir abla bir abi gibi bizi hayata bagladiniz ve yardimda bulundunuz.

•  Soruyu anlamadim.

•  Bizi mutlu edebilmek için biraz da olsa sikintilarimiza ortak çiktiniz.

•  Bizi sevindirmek için ve bizi düsündügünüz için.

•  Bizleri biraz olsun mutlu edebilmek için.

•  Iyi .

•  Gönüllü olarak

•  Özgürlügünden yoksul ve kimseyle konusmayan ve tek mektup arkadasi olmayanlar için olabilir, bu dernekten çok memnunum.

•  Gün yüzünü bile nerdeyse görmeyen insanlar çok güzel bir duygu ve aydinlik

•  Insanlar arasindaki diyalogun saglamlastirmak be insanlari topluma kazandirmak için.

•  Insanlar arasindaki diyaloglarin daha iyi ve de rahatlatmasi gibi ve dertlerin birileriyle paylasmasi ve de çok yararli bizim için. Tesekkürler.

•  Pek bir bilgim yok ama her ne içinse tesekkür ederim.

•  Hayir bilmiyorum. XXX

•  Onlarin bize verdigi bazi nasihatler.

•  Bize acindigini düsünüyorum.

•  Sahip çikmak ve zaman geçirmek.

 

 

 

 

  1. Sizce bu amaca ulasildi mi?

 

0

1

2

3

4

Hiç ulasmadi

X

Biraz

X

XX

Orta

X

Oldukça

XXXX

XXXX

Tamamen ulasti

XX

XXXXXX

 

  1. Bu çalisma hakkinda ne düsünüyorsunuz?

 

•  Güzel bir çalisma

•  Bilmiyorum

•  Aklima gelen ne varsa her seyi düsünüyorum.

•  Çok ama çok güzel seyler düsünüyoruz. Ve özgürlügüme kavusunca kötü seylerden uzak durmami sagladi.

•  Sanki görüsüme ailem gelmis gibi seviniyorum.

•  Mahkumlari sevindirmek için oldugunu düsünüyorum.

•  Oldukça iyi bir çalisma oldugunu düsünüyorum.

•  Oldukça iyiydi.

•  Çok tesekkür ederim.

•  Iyi

•  Çok iyi bir çalisma. Bu çalismalarin devam etmesini candan isterim. Mektup arkadasimin bana yazdigi mektuplardan memnunum.

•  Aklimdan geçen gerçi duygu yönünden güzel bir duygu, oldukça güzel bir dernek sagolun.

•  Bence çok iyi devam edin.

•  Öncelikle Öz-Ge Der ailesine çok çok tesekkür ederim, çünkü gerçekten çok yarari oldu, insallah devam eder.

•  Umarim bu sekilde pek çok projeye imza atarsiniz. Çok güzel bir seydir. Tesekkür ederim.

•  Çok güzel bir çalisma. Bu çalismada edindigimiz dostluklar sayesinde içimiz rahatliyor, bu çalismanin devamini sizden arz ve talep ederiz.

•  Mahkumlari hiç olmasa biraz bile sevindirmektir.

•  Bilmiyorum.

•  Çok güzel bir proje.

•  Hiçbir diyecegim yok, siz söylerseniz ben de ögrenirim.

•  Iyi seyler ve rahatlatici seyler.

 

  1. Sizce bu çalismanin olumsuz ya da eksik taraflari var mi? Varsa bunlar nelerdir?

 

•  Hayir/Yok XXXXXXXXXX XXXXXXXX

•  Bilmiyorum X X

•  Ailemi hatirlatiyorsunuz, bilgi veriyorsunuz, her sey çok güzel.

•  Evet vardir, ben mektubun geldigi gün cevaplarken, o bana mektubumun cevabini bir buçuk ay sonra gönderiyordu.

•  Neden resim yollamadilar, çok kizdim.

 

  1. Sizce mektup arkadasligi konusundaki çalismalara devam edilse yararli olur mu?

 

? Evet XXXXXXXXXX XXXXXXXXXXX

? Hayir Resim olursa evet.